Các đối tượng phá hoang trái phép không đóng lệ phí cấp giấy phép, không đóng tiền ký quỹ bảo vệ môi trường mà còn gây nên những vấn đề môi trường nghiêm trọng
Để kết thúc bài viết này, chúng tôi xin trích một phần nội dung trong bẩm Đoàn giám sát của Ủy ban KHCN-MT năm 2012 khi đánh giá về hạn chế, yếu kém trong “việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, khai phá khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường”, đó là cơ chế, chính sách khuyến khích, thu hút đầu tư các dự án, công trình trong lĩnh vực khoáng sản và bảo vệ môi trường trong phá hoang khoáng sản để phát triển bền vững chưa thực thụ hấp dẫn.
Tính ưu việt của thuế Bộ Tài chính cho biết, qua 3 năm thực hành quy định về Biểu mức thuế suất tài nguyên đã đạt được kết quả đề ra.
Lò đúc vàng tại Công ty Phước Sơn - Quảng Nam Cụ thể, đối với thuế suất sắt tăng từ 10 lên 15%; Titan tăng từ 11 lên 16%, đặc biệt là thuế suất vàng tăng lên 25%.
Mặt khác, họ cũng không trả thuế thu nhập doanh nghiệp, không đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng cho cộng đồng và cũng vững chắc không đóng thuế tài nguyên. Có nhiều duyên cớ dẫn đến sự sụt giảm mạnh này, trong đó không thể không kể đến ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
#. Đặc biệt đối với ngành mỏ từ chỗ 10% năm 2006 xuống còn trên 1% như hiện thời. Trong khi đang gặp khó về vốn, thị trường thì nay lại tăng thuế chẳng khác nào “siết” cổ doanh nghiệp. Theo thống kê sơ bộ, tuổi 2005-2010, Việt Nam đã chiếm trên 10,29% tổng FDI, đạt cao nhất tới 17% trong năm 2008.
Nghiêm trọng hơn, việc tăng mức thuế tài nguyên khoáng sản sẽ tạo thêm nhiều thời cơ cho các hoạt động khai thác trái phép, kéo theo vấn nạn tham nhũng, đặc biệt làm giảm các hoạt động đầu tư hợp pháp vào ngành khoáng sản. Tuy nhiên, đến năm 2011 vốn đăng ký FDI chỉ đạt 14,7 tỷ USD, giảm tới 26% so với năm 2010. Hao hao, số thu thuế tài nguyên từ vàng dự định đạt khoảng 348,3 tỷ đồng/năm, tăng khoảng 139,3 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, việc áp mức thuế tài nguyên như đề xuất sẽ làm gia tăng các hoạt động khai hoang trái phép. Phần lớn nguồn tài chính cho hoạt động đầu tư khoáng sản đều có liên quan đến nguồn vốn vay từ các nhà băng trong khi lãi suất nhà băng luôn biến động theo hướng “phi mã”. Giám đốc thuế và các dịch vụ doanh nghiệp Ronald Parks (Công ty kiểm toán KPMG ) cho rằng: khi đến Việt Nam, các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đến các thời cơ đầu tư.
Bởi hồ hết DN vẫn đang bị bao trùm bởi “đám mây” khủng hoảng tài chính toàn cầu. Thành thử, việc đưa ra những mức thuế suất hợp lý sẽ tạo sự công bằng giữa các chủ thể đang khai hoang tài nguyên, song song góp phần khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam.
Và những tác động. Xu hướng dịch chuyển Theo thưa Năng lực cạnh tranh toàn cầu 2012-2013 do Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tiến hành khảo sát với 144 nền kinh tế, Việt Nam xếp vị trí 75, tụt 10 bậc so với năm 2012 (vị trí 65). Theo tính nết, nếu thuế suất Titan dự định tăng lên 16%, lợi nhuận trên một đơn vị tài nguyên khai phá giảm còn 7.
Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam Phạm Chí Cường cho biết, nhà đầu tư nước ngoài chỉ đầu tư vào dự án khoáng sản khi họ thấy mức thuế hợp lý. Vì vậy, điều Việt Nam cần làm là hội tụ sửa đổi, bổ sung quy định về điều kiện đầu tư và lĩnh vực đầu tư có điều kiện thích hợp với chủ trương lôi cuốn đầu tư nước ngoài trong tuổi mới.
Trong đó, riêng vốn đăng ký mới đạt 11,6 tỷ USD, giảm 35%. Trong khi đó, các nước trong khu vực có xu hướng duy trì và cải thiện đẳng cấp. Bên cạnh tính ưu việt trên, các chuyên gia cho rằng việc tăng các loại thuế, đặc biệt là thuế tài nguyên là chưa nên và chưa hạp trong thời đoạn này.
Nhật Anh đại biểu quần chúng. Dưới góc nhìn của nhà nghiên cứu, Viện trưởng Viện nghiên cứu khoa học địa chất và khoáng sản, Ts Trần Tân Văn cho biết: những nghiên cứu gần đây cho thấy, nhiều nhà đầu tư chọn Việt Nam vì những ưu đãi.
266 đồng/tấn và số tiền thuế thu về dự kiến khoảng 123,8 tỷ đồng/năm, tăng khoảng 38,7 tỷ đồng. Cùng với đó, dòng vốn FDI vào Việt Nam cũng đang có sự chững lại. Song song, cần hoàn thiện cơ chế chính sách về quản lý FDI “sạch” để hướng tới sự phát triển vững bền.
Singapore bảo vệ thành công vị trí á quân. Do đó, Việt Nam muốn tối ưu hóa lợi. Thái Lan sau 6 năm liên tục tụt hạng, đã tạm dừng thiên hướng bị động ở vị trí 38. Theo đó, xây dựng Dự thảo Nghị định lấy ý kiến tăng thuế suất tài nguyên khoáng sản từ 10 - 30%.
Chuyên gia khoáng sản, Ts Thục Anh cho biết: tình hình suy thoái kinh tế toàn cầu đang tiếp kiến đẩy các doanh nghiệp vào thời đoạn khó khăn nhất. Qua đó, các địa phương tăng thêm ngân sách để đầu tư cải tạo môi trường, đồng thời hạn chế khai thác tràn lan, buộc các doanh nghiệp phải khai thác hà tiện, hiệu quả, đặc biệt phải giao hội đầu tư công nghệ vào chế biến sâu nhằm bảo vệ nguồn tài nguyên.
Bên cạnh đó, do Luật Khoáng sản hiện hành phức tạp, cơ chế quản lý không rõ ràng và tăng thuế suất thuế xuất khẩu, thuế tài nguyên, bãi bỏ ưu đãi thuế giá trị gia tăng… Nguyên Trưởng Ban pháp chế Phòng thương nghiệp và Công nghiệp Việt Nam, Luật sư Trần Hữu Huỳnh cho biết: điều đáng buồn là bên cạnh vấn đề thuế đang giảm dần ý nghĩa thì việc chúng ta không giữ các nhà đầu tư lại được bởi nhiều chính sách khác như thủ tục hành chính vẫn còn phiền nhiễu, vấn đề lao động, hạ tầng cơ sở, chuỗi giá trị gia tăng, sức mua thị trường.
Giám đốc điều hành Công ty TNHH Vàng Phước Sơn Lê Minh Kha cho rằng việc vận dụng chính sách tăng thuế suất tài nguyên với ngành khoáng sản vàng lên 25% sẽ ảnh hưởng đến mai sau của ngành khai khoáng cũng như tác động bị động tới kinh tế, đầu tư, môi trường, vấn đề an sinh xã hội.
Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của thị trường, hiện mức thuế suất thuế tài nguyên đã tả một số tồn tại, hạn chế, cấp thiết phải điều chỉnh lại.
Khi ưu đãi bị giảm bớt hoặc chấm dứt, trong lúc những lợi thế khác của Việt Nam yếu hơn trong tương quan so sánh, họ chuyển dịch đầu tư sang nhà nước khác, đó là quy luật chung của các dòng vốn đầu tư trên thế giới.
Bởi vậy, trong khi những lợi thế khác của Việt Nam đang yếu cộng thêm việc tăng thuế thì rất cần sự cẩn trọng.
Của FDI thì cũng chẳng thể quên ích lợi của các nhà đầu tư, một môi trường đầu tư, kinh doanh sáng tỏ, quyến rũ. Malaysia dù bị tụt 4 bậc xuống vị trí thứ 25, nhưng vẫn duy trì điểm số.
